Emotioneel eten: wat is het en hoe ga je ermee om?

Zó herkenbaar: je voelt je niet lekker in je vel, hebt een stressvolle werkdag achter de rug of zit vol zenuwen voor een examen. Voor je het weet, grijp je naar een zak chips of een bak ijs om je emoties ‘weg te eten’. Dit emotioneel eten is iets wat velen onder ons doen zonder er echt bij stil te staan. Maar waarom doen we het eigenlijk? En kunnen we er ook iets aan doen?

Waarom emo-eten we?

Het zit ‘m al in de naam: emotioneel eten is een reactie op een bepaalde (vaak negatieve) emotie. Ons brein is geprogrammeerd om in zulke situaties troost te zoeken in eten, vooral voedsel dat veel suikers en vetten bevat. Die veroorzaken namelijk een snelle stijging van dopamine en serotonine, de ‘gelukshormonen’, waardoor we ons tijdelijk beter voelen.

Zo is stress een vaak voorkomende trigger voor emotioneel eten. Langdurige stress verhoogt namelijk het cortisolhormoon, waardoor we meer zin krijgen in calorierijke voeding. Ook bij verveling durven we al eens te snacken. Niet omdat we honger hebben, maar gewoon om de tijd te verdrijven en iets om handen te hebben.

Ook welbekend: het winterdipje. Wanneer de dagen korter, kouder en donkerder zijn, heeft dit een stevige impact op ons humeur en energieniveau. Daardoor hebben we meer nood aan comfortfood om ons hartje te verwarmen.

Ten slotte heeft ook sociale media een zekere impact op onze relatie met voeding. De laatste jaren zijn de zogenaamde ‘fitfluencers’ razend populair. Zij promoten vaak onrealistische diëten en een ideaalbeeld dat voor velen onhaalbaar is. Wanneer we hier niet aan kunnen voldoen, voelen we ons schuldig of ‘minder dan’. Dat kan leiden tot een emotionele eetbui, waarbij we onszelf troosten met ongezonde voeding.

Fysieke versus emotionele honger

Wanneer je overweldigd wordt door negatieve emoties, is het belangrijk om het verschil tussen fysieke en emotionele honger te herkennen.

Bij fysieke honger geeft je lichaam een signaal dat het voedingsstoffen nodig heeft. Het hongergevoel komt geleidelijk op en verdwijnt na de maaltijd. Emotionele honger daarentegen ontstaat plotseling bij een bepaalde emotie en geeft een specifieke craving naar ongezond eten. Het hongergevoel gaat niet weg, zelfs niet als je eigenlijk vol zit. Je hebt dus vaker de neiging om te overeten. Het wakkert bij velen ‘bodemdrift’ aan, wat zoveel wil zeggen als dat je het niet kan laten om alles tot aan de bodem leeg te eten.

Door het verschil tussen beide soorten honger te leren kennen, kan je beter bepalen of je daadwerkelijk honger hebt of simpelweg troost zoekt.

Een bakje troost: de rol van comfort food

Emotioneel eten doen we zelden met rauwe wortels of een gezonde appel. Vaak hebben we juist zin in eten dat niet noodzakelijk de meest gezonde keuze is. Zo kiezen we meestal voor voedingsmiddelen die rijk zijn aan suikers en vetten. Fastfood, chocolade, ijs of pizza zijn populaire keuzes. Allemaal voeding die een hoge dosis gelukshormonen vrijgeven in onze hersenen. Een hoge inname van suikers en vetten hebben op korte termijn dan wel een positief effect op ons geluksgevoel, op lange termijn leiden ze juist tot schommelingen in onze bloedsuikerspiegel. Daardoor zal je je sneller suf, futloos en prikkelbaar voelen.

Tips om emotioneel eten te controleren

Een leven zonder stress of negatieve emoties is voor de meeste mensen onrealistisch. Daarom is het belangrijk om te leren hoe we ons emotioneel eetgedrag onder controle kunnen houden. Gelukkig zijn er tal van manieren om bewuster met emotioneel eten om te gaan.

• Eet mindful: Een goede manier om je cravings beter te beheersen, is door vaker mindful te eten. In plaats van op automatische piloot te eten, neem je de tijd om écht van je maaltijd te genieten. Gebruik al je zintuigen om met volle aandacht te smullen. Ruik, proef en kijk naar wat er op je bord ligt. Zo leer je bewust en aandachtig te eten, waardoor je je minder snel zal overeten.
• Ga voor een gezonde snack: Heb je toch trek in iets lekkers? Probeer dan bewust te kiezen voor een gezonder alternatief. In de plaats van een zak chips open te trekken, kies je voor voedzamere opties. Er bestaan heel wat gezonde tussendoortjes waarmee je lekker verantwoord kan snacken. Denk aan noten, yoghurt met fruit of een Bosto Rice Toast met zelfgemaakte hummus. Zo vind je een betere balans en geef je je lichaam een gezonde bron van energie.
• Zoek een andere uitlaatklep: Probeer je negatieve emoties op een andere manier te kanaliseren. Lichaamsbeweging kan helpen om stress te verlichten en je stemming te verbeteren. Een korte wandeling of een paar stretchoefeningen kunnen hetzelfde geluksgevoel opwekken als comfortfood, én het is nog goed voor je lichaam ook.
• Geef een twist aan comfortfood: Je kunt nog steeds genieten van je favoriete gerechten door er een gezonde draai aan te geven. Focus op maaltijden met voedzame ingrediënten om je humeur een boost te geven. Zot van chocolade? Ga eens voor pure chocolade in plaats van melkchocolade. Al zit je met onze Bosto Rice Bars sowieso aan een gezonde balans, welke variant je ook kiest. Of wat dacht je van een smeuïge pasta? Gebruik een volkoren variant en voeg er een groenterijke saus aan toe, zoals onze Bosto Ratatouille of Mediterraneo!  
• Luister naar je lichaam: Vergeet tot slot niet om mild te zijn voor jezelf. Door bewuster met je eetgedrag om te gaan, kun je de controle terugnemen en beter omgaan met emotioneel eten. Genieten mag, maar luister altijd goed naar je lichaam en waar je écht nood aan hebt.

Receptinspiratie: maaltijden om je instant beter te voelen